{"id":686,"date":"2026-09-11T11:46:52","date_gmt":"2026-09-11T07:46:52","guid":{"rendered":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/?p=686"},"modified":"2026-09-13T11:49:13","modified_gmt":"2026-09-13T07:49:13","slug":"tehsilde-ritorikanin-ehemiyyeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/tehsilde-ritorikanin-ehemiyyeti\/","title":{"rendered":"T\u018fHS\u0130LD\u018f R\u0130TOR\u0130KANIN \u018fH\u018fM\u0130YY\u018fT\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cAz\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi\u201d q\u0259zeti Az\u0259rbaycan G\u0259nc M\u00fc\u0259lliml\u0259r Assosiasiyas\u0131 (AGMA) il\u0259 birg\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u201c\u00c7a\u011fda\u015f t\u0259hsild\u0259 t\u0259\u015fkilatlanma\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin yan\u0131nda \u0130ctimai \u015euran\u0131n \u00fczv\u00fc, biznes kou\u00e7 v\u0259 t\u0259lim\u00e7i El\u00e7in \u018fzimlinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edir:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dilimiz\u0259 yunancadan ke\u00e7\u0259n ritorika s\u00f6z\u00fc \u201cnitq s\u0259n\u0259ti\u201d m\u0259nas\u0131na g\u0259lir. S\u00f6zl\u0259ri g\u00f6z\u0259l v\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etm\u0259 m\u0259har\u0259ti olan ritorika auditoriyan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259, hiss etm\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir fikr\u0259 inand\u0131rma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f metodikad\u0131r. Q\u0259dim Yunan\u0131standa h\u00fcquq v\u0259 siyas\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259 geni\u015f istifad\u0259 edil\u0259n ritorika zamanla s\u0259rh\u0259dl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k m\u0259kt\u0259bl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259tbiq olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Q\u0259dim Yunan\u0131stan v\u0259 Romada ritorika t\u0259hsilin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edirdi. O d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 t\u0259tbiq olunan v\u0259 lat\u0131n dilind\u0259 \u201c\u00fc\u00e7 yol\u201d m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n \u201cTrivium\u201d t\u0259hsil modeli (qrammatika, ritorika, m\u0259ntiq) t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131na imkan yarad\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ritorika bir \u00e7ox yunan aliminin maraq g\u00f6st\u0259rdiyi m\u00f6vzu olsa da, bu sah\u0259y\u0259 \u0259n ciddi t\u00f6hf\u0259ni Aristotel verib. O, \u00fc\u00e7 cildlik \u201cRitorika\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 bu m\u00f6vzunu sisteml\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k f\u0259ls\u0259fi v\u0259 praktiki bir elm sah\u0259sin\u0259 \u00e7evirmi\u015fdi. \u00d6z\u00fcn\u00fcn ritorika n\u0259z\u0259riyy\u0259sini \u201cethos\u201d, \u201cpathos\u201d v\u0259 \u201clogos\u201d m\u0259fhumlar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 quran Aristotel bu sah\u0259nin psixoloji, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni aspektl\u0259rini ortaya qoyub. Aristotel t\u0259sirli \u00fcnsiyy\u0259tin \u00fc\u00e7 \u0259sas qaydas\u0131n\u0131 bel\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ethos: Natiqin etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri<\/li>\n\n\n\n<li>Pathos: Auditoriyan\u0131n hissl\u0259rin\u0259 t\u0259sir etm\u0259k<\/li>\n\n\n\n<li>Logos: Auditoriyan\u0131 m\u0259ntiqi \u0259saslar v\u0259 d\u0259lill\u0259rl\u0259 inand\u0131rmaq<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Haz\u0131rda dilimizd\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunan \u201cEtika\u201d s\u00f6z\u00fc q\u0259dim yunan dilind\u0259ki \u201cethos\u201ddan yaran\u0131b v\u0259 natiqin \u0259xlaq v\u0259 xarakterini t\u0259msil edir. Aristotelin fikrinc\u0259, dinl\u0259yicil\u0259r etibarl\u0131 v\u0259 \u0259xlaql\u0131 bir \u015f\u0259xsin nitqin\u0259 daha \u00e7ox inan\u0131r v\u0259 onun arqumentl\u0259rini q\u0259bul etm\u0259y\u0259 daha meyillidirl\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 Aristotel \u201cRitorika\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 bel\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cYax\u015f\u0131 insanlara daha \u00e7ox v\u0259 asan inan\u0131r\u0131q. Xarakter inand\u0131rma\u011f\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc v\u0259 sad\u0259 yoludur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cPathos\u201d q\u0259dim yunan dilind\u0259 \u201cduy\u011fular\u201d m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n bir anlay\u0131\u015fd\u0131r. Duy\u011fular q\u0259rarlar\u0131n formala\u015fmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259n vacib amill\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 \u201cpathos\u201d insanlarda sevinc, k\u0259d\u0259r, qorxu, q\u0259z\u0259b, m\u0259rh\u0259m\u0259t kimi duy\u011fular\u0131 oyadaraq onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 q\u0259rarlar\u0131n\u0131 y\u00f6nl\u0259ndirir. &nbsp;Aristotel\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cpathos\u201d inand\u0131rma prosesind\u0259 \u0259n t\u0259sirli vasit\u0259dir, \u00e7\u00fcnki o, auditoriyan\u0131n daxili d\u00fcnyas\u0131nda emosional d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yaradaraq onlar\u0131 natiqin m\u0259qs\u0259din\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirir. Bu yana\u015fman\u0131n \u0259n effektli yolu is\u0259 insanlar\u0131 \u00f6z daxili d\u00fcnyalar\u0131na yax\u0131nla\u015fd\u0131ran, onlar\u0131n \u00f6z h\u0259qiqi ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n hekay\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kdir. Natiq sad\u0259, h\u0259qiqi v\u0259 emosional d\u0259rinliyi olan hekay\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 dinl\u0259yicil\u0259rinin q\u0259lbin\u0259 yol tapa bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aristotel bel\u0259 deyirdi: \u201cYaln\u0131z m\u0259ntiql\u0259 inand\u0131rmaq \u00e7\u0259tindir\u201d. &nbsp;M\u0259ntiq \u015f\u00fcbh\u0259siz \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir, lakin t\u0259kc\u0259 m\u0259ntiq\u0259 \u0259saslanan bir yana\u015fma dinl\u0259yici il\u0259 ba\u011f qurma\u011fa v\u0259 onlar\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir fikr\u0259 inand\u0131rma\u011fa kifay\u0259t etmir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cLogos\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 t\u0259hlil prosesl\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n, m\u0259ntiqi yana\u015fmaya v\u0259 faktlara \u0259saslanan bir anlay\u0131\u015fd\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f insanlar\u0131 d\u0259lill\u0259r v\u0259 m\u0259ntiqi \u0259saslarla m\u0259lumatland\u0131rma\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259d qoyur v\u0259 q\u0259rar verm\u0259 prosesind\u0259 rasionall\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u015fviq edir. Ortaya qoyulan arqumentl\u0259r, faktlar v\u0259 analitik yana\u015fmalar auditoriyan\u0131n q\u0259r\u0259zli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini v\u0259 inams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aradan qald\u0131raraq m\u0259lumat\u0131n daha rahat q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 f\u00fcrs\u0259t yarad\u0131r. Logos yaln\u0131z n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259rl\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 konkret s\u00fcbutlar, statistikalar v\u0259 real t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n fikirl\u0259r t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k dinl\u0259yicinin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirir. Bu yana\u015fma insanlar\u0131 daha d\u0259rind\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00f6vzular\u0131 \u0259trafl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil etm\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">R\u0130TOR\u0130KANI T\u018fHS\u0130LD\u018f NEC\u018f T\u018fTB\u0130Q ED\u018f B\u0130L\u018fR\u0130K?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0259hsil insan\u0131n \u00f6z potensial\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131raraq c\u0259miyy\u0259td\u0259ki yerini tapmas\u0131na v\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 daha m\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015famas\u0131na f\u00fcrs\u0259t yaradan canl\u0131 bir prosesdir. Bu, yaln\u0131z bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n qazan\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259t olmay\u0131b, eyni zamanda, \u015f\u0259xsi inki\u015faf, t\u0259nqidi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 qabiliyy\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si kimi m\u00fch\u00fcm sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. T\u0259hsil \u201cethos\u201d vasit\u0259sil\u0259 insan\u0131n xarakterini v\u0259 etik d\u0259y\u0259rl\u0259rini formala\u015fd\u0131rma\u011fa v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir, \u201cpathos\u201d prinsipi il\u0259 emosional \u0259laq\u0259l\u0259r quraraq sosial m\u00fchitin m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini art\u0131r\u0131r. \u201cLogos\u201d is\u0259 \u015fagirdl\u0259rin m\u0259ntiqi v\u0259 analitik d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k, onlar\u0131n daha rasional v\u0259 obyektiv q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259sini asanla\u015fd\u0131r\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, bu \u00fc\u00e7 yana\u015fma t\u0259hsilin yaln\u0131z akademik bilikl\u0259r\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 \u015fagirdl\u0259rin \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 yum\u015faq bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si kimi vacib m\u00f6vzulara y\u00f6n\u0259lm\u0259sin\u0259 f\u00fcrs\u0259t yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fc\u0259llimin sad\u0259c\u0259 bilik \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamal\u0131y\u0131q. O, eyni zamanda \u015fagirdl\u0259rin ruhuna z\u0259rif toxunu\u015flar etm\u0259yi bacaran, onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini d\u00fczg\u00fcn v\u0259 faydal\u0131 suallarla z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259n h\u0259yat b\u0259l\u0259d\u00e7isi olmal\u0131d\u0131r. Ritorika m\u00fc\u0259lliml\u0259 \u015fagird aras\u0131nda m\u00f6hk\u0259m \u00fcnsiyy\u0259t k\u00f6rp\u00fcs\u00fc quraraq, d\u0259rsl\u0259rin daha d\u0259rin v\u0259 t\u0259sirli \u015f\u0259kild\u0259 ke\u00e7m\u0259sini t\u0259min ed\u0259n qiym\u0259tli bir metodikad\u0131r. O, d\u0259rsi monoton v\u0259 dar\u0131xd\u0131r\u0131c\u0131 bir m\u0259lumat ax\u0131n\u0131 olmaqdan xilas ed\u0259r\u0259k canl\u0131 v\u0259 maraql\u0131 bir proses\u0259 \u00e7evir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ethos \u2013 m\u00fc\u0259llimin etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 xarakteri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n faktorlar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u015fagirdin m\u00fc\u0259llim\u0259 olan g\u00fcv\u0259ni v\u0259 mara\u011f\u0131 g\u0259lir. Bunlar m\u00fc\u0259llimin t\u0259dris etdiyi f\u0259nnin sevilm\u0259si v\u0259 d\u00fczg\u00fcn qavran\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn motivasiya m\u0259nb\u0259yidir. T\u0259hsild\u0259 ethos m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u00f6zl\u0259rini nec\u0259 t\u0259qdim etm\u0259l\u0259ri, \u00f6z f\u0259nl\u0259rin\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r hakim olmalar\u0131 v\u0259 \u015fagirdl\u0259rin onlara n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fcv\u0259nm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259fhumdur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>N\u00fcmun\u0259:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fc\u0259llim d\u0259rs\u0259 ba\u015flamadan \u0259vv\u0259l \u015fagirdl\u0259rl\u0259 mehriban \u015f\u0259kild\u0259 salamla\u015f\u0131r v\u0259 onlar\u0131n \u0259hval-ruhiyy\u0259l\u0259ri il\u0259 maraqlan\u0131r. D\u0259rs\u0259 ba\u015flad\u0131qdan sonra is\u0259 m\u00f6vzunu sad\u0259c\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259kl\u0259 qalm\u0131r, daha yax\u015f\u0131 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fagirdl\u0259ri aktiv m\u00fczakir\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edir. M\u00fczakir\u0259 zaman\u0131 h\u0259r k\u0259si diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259yir v\u0259 suallara t\u0259mkinl\u0259 cavab verir. S\u0259hv cavab v\u0259 ya yana\u015fma e\u015fits\u0259 bel\u0259, u\u015faqlar\u0131 ruhdan salm\u0131r. Bunun \u0259v\u0259zin\u0259 bel\u0259 deyir: \u201cS\u0259nin yana\u015fman maraql\u0131d\u0131r, g\u0259lin birlikd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni bir az da ara\u015fd\u0131raq\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu t\u0259rz \u00fcnsiyy\u0259t \u015fagirdl\u0259rin m\u00fc\u0259llim\u0259 g\u00fcv\u0259nl\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir v\u0259 d\u0259rs\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 onlar d\u0259rs m\u00fchitind\u0259 \u00f6zl\u0259rini daha rahat v\u0259 d\u0259y\u0259rli hiss edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fc\u0259llim sinifd\u0259 h\u0259r k\u0259s\u0259 \u0259dal\u0259tli yana\u015fmal\u0131, \u015f\u0259ffaf v\u0259 obyektiv olmal\u0131d\u0131r. O, \u015fagirdl\u0259ri bir-birl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259r\u0259fke\u015flik etm\u0259m\u0259lidir. M\u00fc\u0259llim verdiyi s\u00f6zl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259li, davran\u0131\u015f v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri il\u0259 d\u00fcr\u00fcstl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdirm\u0259lidir. O, \u015fagirdl\u0259rin duy\u011fular\u0131n\u0131 anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 onlar\u0131n ehtiyaclar\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259ssas davranmal\u0131d\u0131r. M\u00fc\u0259llimin empatiya bacar\u0131\u011f\u0131 \u015fagirdl\u0259rl\u0259 daha g\u00fccl\u00fc \u0259laq\u0259l\u0259r qurma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir v\u0259 onlar\u0131n etibar\u0131n\u0131 qazanma\u011fa imkan yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pathos \u2013 emosional t\u0259sir v\u0259 empatiya<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pathos t\u0259hsild\u0259 \u015fagirdl\u0259rin emosional d\u00fcnyas\u0131na daxil olaraq onlara m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir. M\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259rin duy\u011fular\u0131n\u0131 oyatmaqla onlar\u0131 d\u0259rs prosesind\u0259 f\u0259all\u0131\u011fa t\u0259\u015fviq ed\u0259 bil\u0259r. \u00d6yr\u0259nm\u0259 prosesinin daha t\u0259sirli v\u0259 bilikl\u0259rin daha yaddaqalan olma\u011f\u0131n\u0131 ist\u0259yiriks\u0259, d\u0259rsl\u0259r h\u0259yatdan maraql\u0131 n\u00fcmun\u0259 v\u0259 hekay\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>N\u00fcmun\u0259:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tarix d\u0259rsind\u0259 II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fan m\u00fc\u0259llim d\u0259rsl\u0259 \u0259laq\u0259dar faktlar\u0131 t\u0259qdim etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f bir m\u0259ktubu oxuyur:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBu, m\u00fcharib\u0259y\u0259 ged\u0259n bir \u0259sg\u0259rin ail\u0259sin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 son m\u0259ktubdur\u2026\u201d \u2013 dey\u0259 m\u00fc\u0259llim m\u0259ktubdan sitat g\u0259tirir. Daha sonra \u015fagirdl\u0259r\u0259 bel\u0259 bir sual verir: \u201cT\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, siz h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fay\u0131rs\u0131n\u0131z. Sizc\u0259, bu m\u0259ktubu alan ail\u0259 n\u0259 hiss edirdi?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu c\u00fcr emosional yana\u015fma \u015fagirdl\u0259rd\u0259 empatiya yarad\u0131r v\u0259 onlar\u0131n d\u0259rs\u0259 daha \u00e7ox ba\u011flanmas\u0131na, m\u00f6vzunu daha d\u0259rind\u0259n hiss etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Quru faktlar\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259, tarix onlar\u0131n yadda\u015f\u0131nda canl\u0131 bir t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Logos \u2013 m\u0259ntiq v\u0259 d\u0259lil<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Logos t\u0259hsild\u0259 \u015fagirdl\u0259rin d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259 qabiliyy\u0259tini inki\u015faf etdirm\u0259k v\u0259 probleml\u0259ri rasional \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll etm\u0259l\u0259rini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilir. M\u0259ntiq\u0259 \u0259saslanan v\u0259 t\u0259sdiqini tapm\u0131\u015f m\u0259lumatlar \u015fagirdl\u0259rin m\u00f6vzuya h\u0259m g\u00fcv\u0259nini art\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 o m\u00f6vzunu daha d\u0259rind\u0259n anlama\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir. D\u0259rsl\u0259r m\u00f6vzu il\u0259 \u0259laq\u0259dar faktlar, statistikalar v\u0259 s\u00fcbutlarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirildiyi t\u0259qdird\u0259 daha yaddaqalan olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ndi is\u0259 g\u0259lin, Nyutonun II qanununu misal g\u00f6t\u00fcr\u0259k v\u0259 bunu ritorik \u00fcslubda \u015fagirdl\u0259rimiz\u0259 izah ed\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1.&nbsp;Ethos (Etibarl\u0131l\u0131q)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u018fziz u\u015faqlar, bu g\u00fcn sizinl\u0259 birlikd\u0259 yenid\u0259n maraql\u0131 bir zehni s\u0259yah\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131q v\u0259 bu s\u0259yah\u0259timiz zaman\u0131 m\u0259n siz\u0259 b\u00f6y\u00fck fizik \u0130saak Nyutonun k\u0259\u015ff etdiyi bir sird\u0259n \u2013 onun II qanunundan dan\u0131\u015faca\u011fam. \u0130ndi e\u015fid\u0259c\u0259kl\u0259riniz t\u0259bi\u0259tin dilini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan Nyutonun ill\u0259rl\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 v\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n b\u0259hr\u0259sidir. Bu sirr kainat\u0131n nec\u0259 i\u015fl\u0259diyini siz\u0259 a\u00e7acaq. \u015e\u0259xs\u0259n m\u0259n bu qanunun qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0259r zaman heyr\u0259tl\u0259nmi\u015f\u0259m v\u0259 d\u00fcnyadak\u0131 b\u0259zi hadis\u0259l\u0259ri daha yax\u015f\u0131 anlama\u011f\u0131ma m\u0259hz bu qanun k\u00f6m\u0259k edib\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2.&nbsp;Logos (M\u0259ntiq)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNyutonun ikinci qanunu adlanan bu hadis\u0259ni sad\u0259 dild\u0259 bel\u0259 t\u0259rif ed\u0259 bil\u0259r\u0259m: t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, \u0259linizl\u0259 bir topu it\u0259l\u0259yirsiniz. N\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc it\u0259l\u0259s\u0259niz, top o q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259c\u0259k. Amma top a\u011f\u0131rd\u0131rsa, daha \u00e7ox g\u00fcc t\u0259l\u0259b olunur. Nyuton deyirdi ki, bir cismin h\u0259r\u0259k\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259k, y\u0259ni s\u00fcr\u0259tini art\u0131rmaq v\u0259 ya azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ona q\u00fcvv\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu q\u00fcvv\u0259 cismin k\u00fctl\u0259si v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259lidir. Y\u0259ni cismin k\u00fctl\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcrs\u0259, onu s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir o q\u0259d\u0259r \u00e7ox q\u00fcvv\u0259 t\u0259l\u0259b olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, eyni q\u00fcvv\u0259 il\u0259 y\u00fcng\u00fcl bir cisim daha \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259r, a\u011f\u0131r cisim is\u0259 daha az s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259r.<br>Bu qanunu d\u00fcsturla ifad\u0259 ets\u0259k, bel\u0259 olar: F = m \u00d7 a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u00f6yr\u0259ndikl\u0259riniz sad\u0259, amma d\u0259yi\u015fm\u0259z h\u0259qiq\u0259tdir: kainatdak\u0131 h\u0259r \u015feyin h\u0259r\u0259k\u0259ti bu d\u00fcstura tabedir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3.&nbsp;Pathos (Emosiya)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u0130ndi is\u0259 bir anl\u0131q g\u00f6zl\u0259rinizi yumun v\u0259 hiss edin: \u0259linizd\u0259ki ki\u00e7ik bir topu it\u0259l\u0259y\u0259nd\u0259, siz kainat\u0131n qanunlar\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirirsiniz! H\u0259r add\u0131m\u0131n\u0131zda, h\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259tinizd\u0259, h\u0259r tulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bu q\u00fcvv\u0259 sizinl\u0259dir \u2013 o, s\u0259ssizc\u0259 sizi da\u015f\u0131y\u0131r, d\u00fcnyan\u0131 \u00f6z oxu \u0259traf\u0131nda f\u0131rlad\u0131r. Bax\u0131n, Nyuton bu qanunu k\u0259\u015ff etm\u0259s\u0259ydi, b\u0259lk\u0259 d\u0259 biz h\u0259l\u0259 d\u0259 ulduzlar\u0131n r\u0259qsini, ma\u015f\u0131nlar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc, h\u0259tta insan\u0131n aya ilk add\u0131m\u0131n\u0131 anlaya bilm\u0259zdik. Bu qanun sad\u0259c\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259r deyil, bu, h\u0259yat\u0131n n\u0259f\u0259sidir! N\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, sizc\u0259 d\u0259 bu, heyr\u0259tamiz deyilmi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u018fg\u0259r bu q\u00fcvv\u0259 olmasayd\u0131, bizl\u0259r n\u0259 Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 qala bil\u0259rdik, n\u0259 d\u0259 g\u00f6yl\u0259r\u0259 u\u00e7a bil\u0259rdik. Bu qanunu \u00f6yr\u0259nm\u0259kl\u0259 siz t\u0259kc\u0259 fizikan\u0131 deyil, h\u0259yat\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0259\u015ff edirsiniz. G\u0259lin, bu qanunu yax\u015f\u0131 m\u0259nims\u0259y\u0259k v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bu vacib sirrini birlikd\u0259 k\u0259\u015ff ed\u0259k!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi, burada \u00f6yr\u0259nm\u0259d\u0259ki motivasiyan\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u201culduzlar\u0131n r\u0259qsi\u201d, \u201ch\u0259yat\u0131n n\u0259f\u0259si\u201d kimi metaforik ifad\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u015fagirdl\u0259rd\u0259 vizual v\u0259 emosional t\u0259s\u0259vv\u00fcr yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131q. Bununla yana\u015f\u0131, \u201csiz bu q\u00fcvv\u0259ni h\u0259r add\u0131mda hiss edirsiniz\u201d kimi ifad\u0259l\u0259rl\u0259 \u015fagirdl\u0259rin m\u00f6vzunu \u00f6z h\u0259yatlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259sin\u0259 f\u00fcrs\u0259t yaratd\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu yana\u015fma fizikan\u0131 dar\u0131xd\u0131r\u0131c\u0131 bir m\u00f6vzu kimi deyil, \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259y\u0259canverici bir mac\u0259ra kimi t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k onlar\u0131n mara\u011f\u0131n\u0131 daha da art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0259tic\u0259 olaraq, t\u0259hsild\u0259 ritorikan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti b\u00f6y\u00fckd\u00fcr: <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnki t\u0259hsil sad\u0259c\u0259 akademik bilikl\u0259rin \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Ritorika, m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagird aras\u0131nda g\u00fccl\u00fc ba\u011flar yarad\u0131r, \u015fagirdin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 qabiliyy\u0259tl\u0259rini inki\u015faf etdirir v\u0259 ona \u00f6z fikirl\u0259rini d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etm\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 qazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0259hsild\u0259 ritorik metodlar\u0131n t\u0259tbiqi t\u0259dris f\u0259nl\u0259rinin d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, \u015fagirdl\u0259rin d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rinin, davran\u0131\u015f bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n d\u0259 vacibdir. Bu yana\u015fma t\u0259hsil prosesini daha z\u0259ngin, maraql\u0131 v\u0259 m\u0259hsuldar edir, \u015fagirdl\u0259rin \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 olan mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 qar\u015f\u0131la\u015facaqlar\u0131 h\u0259yat imtahanlar\u0131nda onlar\u0131n u\u011fur qazanma \u015fanslar\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259ldir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi\u201d q\u0259zeti Az\u0259rbaycan G\u0259nc M\u00fc\u0259lliml\u0259r Assosiasiyas\u0131 (AGMA) il\u0259 birg\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u201c\u00c7a\u011fda\u015f t\u0259hsild\u0259 t\u0259\u015fkilatlanma\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin yan\u0131nda \u0130ctimai \u015euran\u0131n \u00fczv\u00fc, biznes kou\u00e7 v\u0259 t\u0259lim\u00e7i El\u00e7in \u018fzimlinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edir: Dilimiz\u0259 yunancadan ke\u00e7\u0259n ritorika s\u00f6z\u00fc \u201cnitq s\u0259n\u0259ti\u201d m\u0259nas\u0131na g\u0259lir. S\u00f6zl\u0259ri g\u00f6z\u0259l v\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etm\u0259 m\u0259har\u0259ti olan ritorika auditoriyan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-686","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tehsil"],"views":3,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/686","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=686"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/686\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":687,"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/686\/revisions\/687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elchinazimli.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}